Kanser tedavisinde kullanılan akıllı ilaçlar ve immünoterapi temelli tedavi yöntemlerinde, SGK’nın ödeme listesinde yer almadığı veya SUT kapsamında yer almadığı gerekçesi ile hastaların talepleri reddedilmekte, SGK tarafından karşılanmamaktadır. Bu ilaçların endikasyon dışı kullanımı için Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’ndan (TİTCK) onay alınsa dahi, SGK geri ödeme yapmadığı için hastalar bu bedelleri dava yoluyla talep edebilmektedir. Veya yine dava yoluyla tedavi süresince kesintisiz ve ücret ödemeden SGK tarafından karşılanması mümkündür.

Şöyle ki öncelikle, söz konusu kanser ilacını kullanacak hastanın kamu personeli mi yoksa özel sektörde mi çalıştığı veya emekli olduğu önem arz etmektedir. SGK veya Bağ-Kur’lu kişiler iş mahkemesinde, memurlar ise idare mahkemesinde dava açmalıdır.

Dava açmadan önce, doktorunuz tarafından, Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na başvuru yapılmalıdır. İlgili başvurunuz aylar sonunda ilacın onaylı olduğu terapötik endikasyonlarına ilacın kısa ürün bilgisinden ulaşılabileceği bilgisi verilip kurum tarafından sadece hasta bazlı endikasyon dışı ilaç kullanımı başvurularının dikkate alındığı, ilacın ruhsatına uygun kullanımları için kuruma başvuru yapılmasına gerek olmadığından başvurunuz reddedilecektir.

Akabinde işbu sefer tarafınızca, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü …… Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi’ne ilaç bedelinizin ödenmesi talebiniz yönünden başvurunuzu yapmalısınız. Söz konusu başvurunuz da, ……….. isimli ilaç SUT eki bedeli ödenecek ilaçlar (EK-4/A) listesinde yer almadığından ilaç giderinin karşılanması talebiniz reddedilmiştir şeklinde cevaplanacaktır. İşte SGK’nın bu ret cevabı üzerine artık tarafınızca dava açılabilecektir. Söz konusu davanın muhakkak bir avukat tarafından yürütülmesi haklarınıza en doğru ve en hızlı şekilde kavuşmanızı sağlayacaktır aksi halde ince detaylara sahip bu sürecin tarafınız açısından olumsuz sonuçlanması mümkündür ve bu durum, ilgili ilaca ücretsiz erişiminizin sonu olacaktır.

Açılacak davanın muhakkak yürütmeyi durdurma talepli ikamesi önemlidir. İlgili davada, Sağlık Uygulama Tebliğinin 4.1.9. Bedeli ödenecek ilaçlar başlıklı bölümünün 1. Maddesi gereğince, ………………etken maddeli…………… isimli ilaç SUT eki bedeli ödenecek ilaçlar (EK-4/A) listesinde yer almadığı gerekçesi ile reddine dair kurum kararının, raporlarınız, reçete ve fatura gereği tedavi ve dava süresince kesintisiz ve ücret ödemeden SGK tarafından karşılanması amacıyla, dava süresince ve sonuçlanıncaya kadar ve/veya bu konu hakkında yeniden bir ara karar verilinceye kadar YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA, tedavi ve dava süresince ilgili ilaç bedelinin SGK tarafından KESİNTİSİZ ve ÜCRET ÖDEMEDEN KARŞILANMASINA ve dava sonunda ilgili kurum kararının/işleminin İPTALİNE karar verilmesini talep etmeniz gerekmektedir.

Bilindiği üzere, immünoterapinin maliyeti, tedavinin türüne, kullanılan ilaca ve hastanın durumuna göre değişmektedir. Ancak, genel olarak bu tedavinin maliyeti, geleneksel kanser tedavilerinden çok daha yüksektir. İlacın kullanımı, yaşam hakkı ile doğrudan ilintilidir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 27/2 kapsamında, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Ancak ilacın bu süreçte alınmaması, hastanın hayatını tehlikeye sokarak yaşam hakkını ihlal edecek nitelikte bulunduğundan, davacının hastalığına ve talep edilen ilaçların hekim raporuyla gerekli ve faydalı olduğu, belirlenen ilacın hastanın alım gücünün çok üstünde olması ve bedelini karşılayamayacak durumda bulunması halen kanser hastalığı tedavisinde alternatif başkaca ilaç tedavisi de önerilmediğinden Anayasa ile koruma altına alınan sağlık güvencesi yaşam hakkının kutsallığı, hastalığın tedavisi için elzem olduğu gerçek bulunan ilaç tedavisinin aksaması halinde, telafisi güç ve imkansız zararların önüne geçilemeyecektir.

Nihayetinde, Anayasa’nın ‘Kişinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığı’ kenar başlıklı 17. Maddesi ‘Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.

Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.

Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.

(…)12 meşru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın bastırılması (…)13 veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, birinci fıkra hükmü dışındadır.’ Şeklindedir.

Anayasa’nın Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması başlıklı 56. Maddesi de ‘Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir. Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir.’ hükmünü içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ‘Hak ve Özgürlükler’ başlıklı 1.bölümünün ‘Yaşam Hakkı’ başlıklı 2. Maddesinin 1. Bendi de, ‘Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur.’ şeklinde düzenlemeler içermekte olup tüm izah ve gerekçeleriniz karşısında Mahkemece, hastanın SGK’ya yaptığı başvurusunun reddine ilişkin kurum işleminin/ kararının İPTALİNE, hastanın tedavisi ve dava süresince kesintisiz ve ücret ödemeden SGK tarafından karşılanması amacıyla, dava süresince ve dava sonuçlanıncaya kadar ve/veya bu konu hakkında yeniden bir ara karar verilinceye kadar YÜRÜTMESİNİN İVEDİLİKLE DURDURULMASINA, hastanın tedavisi ve dava süresince ilgili ilaç bedelinin SGK tarafından KESİNTİSİZ ve ÜCRET ÖDEMEDEN KARŞILANMASINA karar verilmesi yargı yolu ile talep edilerek ilacın ücretsiz ve kesintisiz şekilde tedavi süresince kullanımı mümkün kılınmaktadır.

İşbu makalemiz bilgilendirme amaçlı olup sürecin bir avukat aracılığıyla yürütülmesi korunması gereken hak ve menfaatleriniz açısından önemlidir.

Av. Pınar BARIŞ