Velisi bulunmayan her küçük, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin, savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin ile hürriyeti bağlayıcı hapis cezası alan kimse kısıtlanarak vesayet altına alınır. Kişi kendisi de yaşlılığı veya kendisine bakamaması gibi sebeplerle vesayet altına alınmasını da talep edebilir.

Bir kimsenin vesayet altına alınabilmesi için yukarıda izah ettiğimiz sebeplerin varlığı aranır. Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir ve atanacak vasi ve vasinin işlemleri sulh hukuk mahkemesi denetimine tabidir.

Vesayet davası, kısıtlanmasına, vesayet altına alınmasına karar verilmesi gereken kısıtlı adayının yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinde açılır. Hakim vesayet talebinin, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği sebebiyle talep edilmiş ise kısıtlı adayını dinlemeden karar veremez. Eğer vesayet talebi, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebine dayanıyor ise bu halde de hakim kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu rapor üzerine karar verebilir.

Kısıtlama kararı, kesinleşince hemen kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilân olunur. Kısıtlama, iyiniyetli üçüncü kişileri ilândan önce etkilemeyecektir.

Haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı, vesayet altına alınacak kişinin öncelikle eşini veya yakın hısımlarından birini veya kısıtlı adayının talebi üzerine bir kimseyi, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla bu göreve atayacaktır.

Örnek Dava Dilekçesi:

……………………… NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

TALEP EDEN DAVACI: …………………… (T.C. Kimlik No.su)
Adres: Adres

KENDİSİNE VASİ TAYİNİ İSTENİLEN: …………………… (T.C. Kimlik No.su)
Adres: Adres

KONU: TMK. 405 ve TMK. 406 gereği ………………….’ın vesayet altına alınmasına, kendisine mahkemece belirlenecek 3. bir kişinin vasi tayin edilmesine ve/veya hakkında koruma amaçlı ve mevzuat çerçevesinde gerekli her türlü tedbirin alınmasına karar verilmesi talepli dava dilekçemizin sunumundan ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1- Vasi tayini talep ettiğimiz ……………….., benim……………..dır. (Davacı ile yakınlık derecesi izah edilir)

2- Kısıtlanması talep olunan ……………. şu an …………… yaşında olup akli melekeleri zayıflamıştır, yaşı itibari ile kendi bakımı için sürekli yardıma muhtaç durumda olup gerek kendisinin gerekse 3. kişilerin güvenliğini tehlikeye düşürmektedir ve korunması amacıyla gerekli tedbirlerin TMK. 405 ve TMK. 406 kapsamında alınması, vesayet altına alınması lazım gelmektedir:

(Aşağıda kişinin neden vesayet altına alınması gerektiğine ilişkin olaylar anlatılır)

Kısıtlı adayı, tek başına ……………….. adresinde yaşamaktadır. ……….. yaşında olup kalp ve ileri derecede tansiyon hastasıdır, evinin temizliği ile gereği gibi ilgilenememekte, hijyen koşullarda tuvalet ve banyo ihtiyaçlarını karşılayamamaktadır.

Evini, kendisini ziyarete, kontrole gelen evlatlarını, aile yakınlarını tanımamakta ya da şiddet içeren davranışlarla, hakaretlerle kapıdan kovmaktadır, gözleri ileri derecede görmeye engel vaziyette olup iyi görmediği için, bazen çamaşır veya bulaşık makinasını çalıştırmak, bazen telefonuna gelen mesajı okuyabilmek adına evine 3. kişileri almakta, tanıdığı tanımadığı kimselerden bu sebeplerle eve gelerek kendisine yardımcı olmasını istemektedir, bu durum gerek güvenliği gerekse kötü yönlendirilmesi tehlikelerini doğurmakta, 3. kişilere karşı kısıtlı adayını savunmasız duruma düşürmektedir.

Kısıtlı adayı, yasal mirasçılarını zarara uğratmak, onları darlığa düşürmek adına, taşınmazları emsallerine göre çok düşük bedellerle kiraya vermekte ve kira gelirlerinden düşen hakları bedelleri ödememektedir. Bu sebeple ecrimisil davası ile karşı karşıyadır. Kısıtlı adayının mevcut taşınmazları çok düşük bedellere kiraya vermesi, mevcut malları 3. kişilere bırakacağını açıkça herkese dile getirmesi de ailesini darlığa düşürme tehlikesinin varlığını, savurganlığını ispat etmektedir.

En basit ifade ile kısıtlı adayının akli melekeleri zayıflamıştır, ……….. yaşındadır ve çevresindeki kötüniyetli kişilerin tüm olumsuz yönlendirmelerine açık ve/veya hal ve davranışları ile kısıtlı adayını tanıyan ve/veya tanımayan kişiler karşısında, saldırıları, sözlü tacizleri dolayısıyla da korunmaya muhtaçtır, anlatımlarımız ve yaşananlar hatta yaşanabilecekler çerçevesinde 3. kişilerin de zarar görmesi muhtemel olup kısıtlı adayının korunmaya ve bakıma muhtaç olduğu açıktır. Bu hali ile kısıtlı adayının fiil ehliyetinin kaldırılması, vesayet altına alınması gerekmektedir.

Yukarıda izah ettiğimiz sebepler gereği kendisinin bakımı, 3. kişilere karşı korunması mümkün bulunmayan kısıtlı adayının gerek tedavileri, gerekse bakımı ve korunması amacıyla üstün yararı gözetilerek TMK. 405 ve TMK. 406 gereği, VESAYET ALTINA ALINMASINA; kendisine Mahkemece belirlenecek 3. bir kişinin VASİ TAYİN EDİLMESİNE ve/veya YERLEŞTİRME VE ALIKOYMA YETKİSİ çerçevesinde kısıtlı adayının bir kuruma yerleştirilmesi ile mahkemenizce gerekli olan tüm tedbirlerin resen alınmasına karar verilmesini saygıyla vekaleten arz ve talep ederiz. (TMK. 405-406-432-433)

HUKUKİ SEBEPLER: HMK., TMK. ve sair mevzuat

HUKUKİ DELİLLER: Kısıtlı hakkında sevki ile alınacak ATK raporu, nüfus kayıtları, banka kayıtları, aktif ve pasif tapu kayıtları, kira kontratları, veraset ilamı, SGK kayıtları, ekonomik ve sosyal durum araştırması, SHU raporu, tanık anlatımları, bilirkişi, keşif, yemin ve sair her türlü delil.

NETİCE-İ TALEP: Sayın Mahkemenizce yukarıda izah edilenler ve resen araştırma ile tespit edilecek hususlar çerçevesinde;

1- Kısıtlı adayının TMK. 405, 406, 432, 433 maddeleri gereği VESAYET ALTINA ALINMASINA ve KISITLANMASINA karar verilerek Mahkemece belirlenecek bir kuruma YERLEŞTİRİLMESİNE,

2- Medeni Kanunun 419. Madde hükmü gereğince gecikmeksizin Mahkemece belirlenecek 3. bir kişinin kısıtlı adayına vasi olarak atanmasına,

3- Medeni Kanunun 420. Madde hükmü gereğince geçici önlemlerin resen alınmasına, ayrıca geçici önlemler kapsamında ilgili sağlık kurulu raporu ve diğer delillerin toplanması beklenmeden İVEDİLİKLE yargılama süresi boyunca kısıtlı adayının;

• FİİL EHLİYETİNİN GEÇİCİ OLARAK KALDIRILMASINA,
• Hâlihazırda adına kayıtlı bulunan tüm taşınmazlarının 3. şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi, üzerinde ayni ve şahsi hak tesisinin, satışının önlenmesi açısından tedbir konulmasına, kısıtlı adayının taşınmazlar üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlandırılmasına,
• Kısıtlı adayının tedavi gördüğü sağlık kuruluşlarının tespiti ile gördüğü tedaviye ilişkin rapor, grafi, reçete ve tüm belgelerin celbi için SGK’ya MÜZEKKERE YAZILMASINA,
• Nüfus kayıtlarının dosyamız arasına ALINMASINA,
• Ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılması için ve kısıtlı adayına vasi tayini gerekip gerekmediğinin tespiti amacıyla İLÇE EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE yazı yazılmasına,
• Tanıklarımızın dinlenmesine ve tüm taleplerimizin KABULÜNE karar verilerek Mahkemenizce resen alınabilecek her türlü tedbirin kısıtlı menfaati gözetilerek ALINMASINA karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Davacı
Ad-Soyad
İmza

İşbu makalemiz bilgilendirme amaçlı olup sürecin bir avukat aracılığıyla yürütülmesi korunması gereken hak ve menfaatleriniz açısından önemlidir.

Av. Pınar BARIŞ